Regelgeving
Wanneer is een accountantscontrole verplicht?
De groottecriteria zijn een paar jaar geleden met 25% verhoogd, dus het antwoord is misschien anders dan u denkt. Hier staat wanneer de wettelijke controle voor uw onderneming begint en hoe u zich erop voorbereidt.
Bijgewerkt op
De korte samenvatting
Uw BV is controleplichtig als u twee jaar op rij aan minstens twee van de drie groottecriteria voldoet. De grenzen liggen hoger dan veel ondernemers denken, omdat ze een paar jaar geleden met ongeveer 25% zijn verhoogd.
Zit u er ver onder, dan volstaat een samenstellingsverklaring en heeft u geen controlerend accountant nodig. Groeit u richting de grenzen, begin dan ruim op tijd met zoeken: een eerste wettelijke controle vraagt om een kantoor met een Wta-vergunning, en die agenda's zitten vol.
De drie criteria
De controleplicht hangt af van uw omvang. Voldoet u aan minstens twee van deze drie criteria, twee opeenvolgende boekjaren lang, dan moet uw jaarrekening worden gecontroleerd.
| Criterium | Grens |
|---|---|
| Balanstotaal | meer dan € 7,5 miljoen |
| Netto-omzet | meer dan € 15 miljoen |
| Werknemers | gemiddeld 50 of meer |
De vuistregel
Twee van de drie, twee jaar achter elkaar. Voldoet u maar aan één criterium, of haalt u het tweede jaar de grenzen niet meer, dan bent u niet controleplichtig.
Zo werkt de tweejaarsregel
De regel kijkt bewust naar twee jaar, zodat één uitschieter u niet meteen in een duur controletraject duwt. Een voorbeeld:
- Jaar 1: u haalt een omzet van € 16 miljoen met 30 werknemers en een balanstotaal van € 5 miljoen. Dat is één criterium. Geen controleplicht.
- Jaar 2: de omzet blijft boven € 15 miljoen en u groeit naar 52 werknemers. Nu voldoet u aan twee criteria, maar pas één jaar. Nog steeds geen controleplicht.
- Jaar 3: beide criteria blijven overschreden. Vanaf dit boekjaar bent u controleplichtig.
Dezelfde logica geldt bij krimp: u valt pas buiten de controleplicht als u twee jaar op rij onder de grenzen blijft. Let ook op de consolidatie. Heeft u een holding met werkmaatschappijen, dan telt u de groepscijfers, niet alleen die van één BV.
Welke verklaring past bij welke situatie?
Niet elke vraag om zekerheid vraagt om een volledige controle. Er zijn drie niveaus, met een groot verschil in werk en dus in prijs.
| Vorm | Wat het betekent |
|---|---|
| Samenstellingsverklaring | De accountant stelt de jaarrekening samen op basis van uw gegevens en geeft geen zekerheid over de juistheid. De gebruikelijke vorm voor het mkb. |
| Beoordelingsverklaring | Een beperkte mate van zekerheid, op basis van analyse en vragen in plaats van volledige controle. Soms genoeg voor een bank. |
| Controleverklaring | Redelijke mate van zekerheid, onderbouwd met controlewerkzaamheden en een dossier. Verplicht bij controleplicht. |
Vraagt een bank of subsidieverstrekker om een verklaring, vraag dan altijd door welk niveau precies nodig is. Het scheelt aanzienlijk in kosten en doorlooptijd.
Groeit u richting de grenzen?
De eerste wettelijke controle is de zwaarste. De accountant moet ook de beginbalans kunnen vaststellen, dus in de praktijk kijkt hij mee over een periode die verder terugloopt dan alleen het controlejaar. Wie pas na afloop van het boekjaar begint, loopt tegen tijdnood aan.
- Zet de criteria naast uw meerjarenprognose en bepaal in welk jaar u de grenzen naar verwachting twee keer op rij raakt.
- Begin minstens een half jaar voor het einde van dat boekjaar met het zoeken van een kantoor met een Wta-vergunning.
- Vraag uw huidige kantoor of het zelf mag controleren. Zo niet, dan heeft u naast uw samenstellend kantoor een controlerend kantoor nodig.
- Breng uw administratieve organisatie op orde: een controleerbaar dossier is goedkoper te controleren dan een verzameling losse bestanden.
Houd rekening met schaarste. Ongeveer 59% van de accountantskantoren kampt met een personeelstekort, en controlecapaciteit is het schaarst van alles. Wie laat aanklopt, betaalt meer of vindt niemand meer voor het lopende boekjaar. Zie ook wat een accountant voor een BV verder voor u doet.
Dit artikel is informatief en geen juridisch advies. De groottecriteria en de precieze consolidatieregels staan in Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek; laat uw situatie bij twijfel toetsen door uw accountant. Zie ook onze gids over het verschil tussen een accountant en een boekhouder.
Rekentools
Reken uw eigen situatie door
FAQ
Veelgestelde vragen over de controleplicht
De criteria, de tweejaarsregel en wat een controle in de praktijk betekent.
Kennisbank
Meer gidsen voor ondernemers
Overstappen van accountant
Vijf signalen dat uw accountant niet meer past, het beste moment om over te stappen en het stappenplan van opzeggen tot dossieroverdracht. Zonder gedoe.
Lees de gidsBelastingGebruikelijk loon DGA
Het gebruikelijk loon voor DGA's is in 2026 minimaal € 58.000. Zo werkt de hoogste-van-drie-regel, met de uitzonderingen en de risico's van te laag.
Lees de gidsRegelgevingZzp-regels in 2026
Wet DBA, de verplichte AOV (BAZ) en de afbouw van de zelfstandigenaftrek: de stand van zaken voor zzp'ers in 2026, met wat u nu al kunt regelen.
Lees de gidsOp zoek naar een controlerend accountant?
Wij kennen de kantoren die jaarrekeningcontroles uitvoeren en nog capaciteit hebben. Ontvang binnen 48 uur tot 3 offertes, afgestemd op uw branche en regio.
- Gratis & vrijblijvend
- Binnen 48 uur
- Tot 3 offertes