Regelgeving
Wat verandert er in 2026 en 2027 voor zzp'ers?
Drie dossiers bepalen dit jaar het speelveld voor zelfstandigen: de handhaving op schijnzelfstandigheid, de verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering en de afbouw van de ondernemersaftrek. Hier staan ze op een rij.
Bijgewerkt op
De korte samenvatting
Drie dossiers bepalen dit jaar het speelveld voor zelfstandigen: de handhaving op schijnzelfstandigheid (Wet DBA), de voorgestelde verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering (BAZ) en de afbouw van de ondernemersaftrek.
De rode draad: fiscale voordelen voor zelfstandigen worden verder afgebouwd, terwijl de eisen aan hoe u werkt scherper worden. Geen van de drie vraagt vandaag om paniek, alle drie vragen om een beslissing die u beter dit jaar neemt dan volgend jaar.
1. Wet DBA: handhaving met een zachte landing
De Wet DBA is niet uitgesteld. Wat wel geldt, is een overgangsjaar waarin de Belastingdienst terughoudend handhaaft. De stand van zaken:
- De Belastingdienst begint in beginsel met een bedrijfsbezoek, niet met een boekenonderzoek.
- Verzuimboetes blijven dit jaar uit. Vergrijpboetes kunnen wel, maar alleen bij opzet of grove schuld.
- Vanaf 2027 wordt de handhaving stapsgewijs genormaliseerd.
- Ondertussen werkt het kabinet aan de Zelfstandigenwet als nieuw beoordelingskader.
Wat weegt mee bij de beoordeling?
Niet uw contract, maar de feitelijke situatie is doorslaggevend. De kernvragen: is er een gezagsverhouding, is uw werk ingebed in de organisatie van de opdrachtgever, en werkt u voor eigen rekening en risico? Meerdere opdrachtgevers, eigen materiaal, eigen tarief en vervangbaarheid wegen in uw voordeel.
Wat u nu doet
Werkt u grotendeels voor één opdrachtgever, of huurt u zelf regelmatig zelfstandigen in? Laat uw arbeidsrelaties toetsen nu de handhaving nog terughoudend is. Een fiscalist of arbeidsrechtjurist beoordeelt uw contracten én uw feitelijke werkwijze en vertelt u waar u staat.
2. De aftrekposten lopen terug
De zelfstandigenaftrek is dit jaar meer dan gehalveerd, en de afbouw gaat door. Bij exact dezelfde winst betaalt u daardoor honderden euro's meer inkomstenbelasting dan een paar jaar geleden.
| Aftrekpost | Bedrag |
|---|---|
| Zelfstandigenaftrek 2025 | € 2.470 |
| Zelfstandigenaftrek 2026 | € 1.200 |
| Zelfstandigenaftrek 2027 (voorgenomen) | € 900 |
| Startersaftrek 2026 | € 2.123 |
| MKB-winstvrijstelling 2026 | 12,7% van de winst na ondernemersaftrek |
Voor beide aftrekposten geldt het urencriterium: minimaal 1.225 uur per jaar in uw onderneming. De startersaftrek wordt per 2027 verlaagd en verdwijnt per 2028 helemaal.
Wat u eraan kunt doen
- Stel uw voorlopige aanslag bij, zodat de lagere aftrek geen naheffing met belastingrente wordt.
- Plan investeringen bewust, met het oog op de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek.
- Controleer of u uw reserveringsruimte voor lijfrente benut; die wordt met een dalende aftrek relatief belangrijker.
3. De verplichte AOV komt eraan
De basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (BAZ) ligt bij de Tweede Kamer. De Kamer stelde honderden kritische vragen, dus details kunnen nog schuiven, maar de kern staat overeind.
| Onderdeel | Voorstel |
|---|---|
| Premie | 5,4% van de winst, maximaal ongeveer € 177 per maand |
| Uitkering | Maximaal het minimumloon, tot aan de AOW-leeftijd |
| Wachttijd | 2 jaar |
| Opt-out | Mogelijk met een eigen, minstens gelijkwaardige AOV |
| Beoogde ingangsdatum | Rond 2030 |
2030 klinkt ver weg, maar de opt-out maakt dit nu al relevant. Wie op tijd een eigen AOV regelt, houdt keuzevrijheid; wie wacht, krijgt de publieke variant. Reken daarom door wat een private verzekering u vandaag kost tegenover de voorgestelde premie. De premie van een AOV is fiscaal aftrekbaar.
Wat betekent dit samen voor uw tarief?
Lagere aftrekposten en een verzekering die er straks bij komt, drukken allebei op uw netto. Dat is geen reden tot somberheid, wel om uw uurtarief opnieuw door te rekenen in plaats van het jarenlang gelijk te houden.
Reken met de rekentools uit wat u netto overhoudt bij uw huidige tarief, en vergelijk dat desgewenst met loondienst. Twijfelt u of uw rechtsvorm nog past nu de ondernemersaftrek daalt? Bekijk dan de gids over BV of eenmanszaak.
Dit artikel is informatief en geen fiscaal of juridisch advies. Bedragen: peiljaar 2026, bron Belastingdienst en KVK. De BAZ en de Zelfstandigenwet zijn nog niet aangenomen; de genoemde bedragen en data zijn de stand van het wetsvoorstel en kunnen tijdens de behandeling wijzigen.
Rekentools
Reken uw eigen situatie door
FAQ
Veelgestelde vragen over de zzp-regels
Wet DBA, aftrekposten en de verplichte AOV, kort beantwoord.
Kennisbank
Meer gidsen voor ondernemers
Btw-aangifte en deadlines
Wanneer moet uw btw-aangifte binnen zijn, wat kost te laat indienen en hoe corrigeert u een fout met een suppletie? De regels en data voor 2026 op een rij.
Lees de gidsRegelgevingE-facturatie wordt verplicht
Vanaf 2027 voor grotere bedrijven, vanaf 2028 voor iedereen: e-facturatie via Peppol wordt de norm. Wat er verandert en wat u nu al kunt regelen.
Lees de gidsKeuzehulpBV of eenmanszaak?
Eenmanszaak of BV in 2026? Vergelijk beide rechtsvormen fiscaal en niet-fiscaal: belastingdruk, aansprakelijkheid, kosten en overdracht, met een indicatief rekenvoorbeeld.
Lees de gidsLaat uw situatie toetsen voordat het moet
Een fiscalist beoordeelt uw arbeidsrelaties, uw voorlopige aanslag en uw verzekeringen. Ontvang binnen 48 uur tot 3 offertes van kantoren die uw branche kennen.
- Gratis & vrijblijvend
- Binnen 48 uur
- Tot 3 offertes